Ở Bình Dương, tháng 1 đến tháng 3 là quãng phân định đàn nào thật sự khoẻ và người nuôi nào thật sự chuẩn bị.
Người lâu năm không xoay xở trong quãng này. Họ đã lo xong từ mùa trước.
- Mọi thứ quyết định từ lần thu mật của mùa trước
- Trong quãng khó thì việc đúng nhất là để yên
- Chống kiến phải làm kỹ hơn vì đây là mùa kiến mạnh
- Cho ăn là chữa cháy, không phải cách nuôi
Chuẩn bị từ mùa trước
Đây là điểm khác biệt lớn nhất giữa người lâu năm và người mới.
Thu mật chừa lại đủ. Người mới thu theo bọng đầy, người lâu năm thu theo lịch mùa và luôn chừa phần cầm cự.
Không tách đàn sát tháng 1 đến tháng 3, để tổ con không phải vào quãng khó với tay trắng.
Trồng vài vạt hoa nở lệch mùa từ đầu tháng 5 đến tháng 11. Tới lúc cần thì đã có.
Giữ lại lớp cỏ dại quanh khu tổ khi phát quang.
Trong quãng khó thì làm gì
Ít việc hơn người ta tưởng.
| Việc | Nên | Vì sao |
|---|---|---|
| Mở thùng kiểm tra | Không | Tốn sức đàn đúng lúc không có gì bù |
| Tách đàn | Không | Cả hai bên đều không đủ sức |
| Thu mật | Không | Đó là vốn cầm cự |
| Chống kiến | Có, kỹ hơn | Mùa kiến mạnh nhất do nguồn ngoài cạn |
| Che nắng buổi chiều | Có | Giảm sức đàn phải quạt tổ |
| Quan sát cửa tổ | Có, mỗi ngày | Phát hiện sớm đàn đuối |
| Cho ăn | Chỉ khi đã đói rõ | Chữa cháy, không phải cách nuôi |
Đọc dấu hiệu đàn đuối
Sớm nhất là lượt ong ra vào giảm dần dù trời nắng đẹp.
Rồi tới chuyện ít con mang phấn về. Đứng nhìn năm phút không thấy con nào chân dính phấn là nguồn đã cạn.
Nặng hơn thì ong thợ kéo ấu trùng ra ngoài. Đàn tự cắt bớt miệng ăn để sống. Thấy cảnh này là phải can thiệp ngay.
Ở Bình Dương còn dấu hiệu riêng gắn với vườn cao su thuần gần như không cho hoa, đàn phụ thuộc lớp cây bụi dưới tán, nên nếu thấy thêm biểu hiện đó thì tình hình nặng hơn mức bình thường.
Cho ăn cho đúng
Chỉ cho ăn khi đã có dấu hiệu đói rõ, không cho ăn phòng xa.
Cho ít và đều, đặt nơi chỉ đàn mình tới được. Cho nhiều một lúc dễ sinh cướp mật giữa các tổ, lúc đó rối hơn là đói.
Ngưng ngay khi thấy ong mang phấn về lại.
Nếu năm nào cũng phải cho ăn thì vấn đề nằm ở nguồn hoa quanh nhà. Phải trồng bổ sung chứ đừng nuôi bằng cách cho ăn.
Sau khi qua được
Khoảng một tháng sau những trận mưa đầu mùa là đàn hồi rất nhanh.
Đây là lúc đánh giá lại cả trại: đàn nào qua tốt, đàn nào suy nhiều. Ghi lại để năm sau biết đàn nào cần chuẩn bị kỹ hơn.
Cũng là lúc xem lại vị trí: nếu cả một cụm cùng suy nặng hơn cụm khác thì vấn đề nằm ở chỗ đặt chứ không ở đàn.
Và là lúc bắt đầu chu kỳ mới: gia cố, tách đàn, rồi thu mật cuối mùa mưa.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Xoay xở trong mùa khó thay vì chuẩn bị từ mùa trước
- Mở thùng kiểm tra liên tục vì lo đàn đói
- Cho ăn quanh năm thay vì trồng thêm nguồn hoa
Câu hỏi thường gặp
Đàn có chết trong tháng 1 đến tháng 3 không?
Đàn khoẻ và đủ dự trữ thì không, chỉ chững lại. Đàn mới tách hoặc vừa bị thu cạn mới có nguy cơ thật.
Cho ăn bằng gì?
Nước đường pha loãng là cách phổ biến. Quan trọng là cho ít, đều, và ngưng sớm.
Có nên chuyển tổ đi vùng có hoa không?
Với ong dú thì thường không đáng vì chúng quen chỗ. Trồng bổ sung tại chỗ bền hơn.
Đàn suy nhiều sau mùa khó thì sao?
Để yên và chờ mùa mưa. Phần lớn hồi lại được nếu chúa còn.
Làm sao biết mình đã chuẩn bị đủ?
Sau tháng 1 đến tháng 3 đầu tiên là biết. Đó cũng là lý do năm đầu nên nuôi ít.