Nuôi ong dú không đòi hỏi có mặt cả ngày. Đó là lý do nhiều người ở Bình Dương nuôi song song với công việc chính.
Nhưng phải sắp xếp cho đúng, nếu không thì vài tháng là bỏ bê.
- Ngày thường chỉ mất chừng nửa tiếng, chia hai buổi
- Việc nặng dồn vào vài đợt trong năm chứ không rải đều
- Cái khó không phải vất vả mà là giữ được đều đặn
- Gắn việc thăm tổ vào một thói quen sẵn có
Thời gian thật sự cần
Ngày thường: đi một vòng nhìn cửa tổ, khoảng một phút mỗi tổ, cộng kiểm chân chống kiến. Trại vài chục tổ mất chừng nửa tiếng.
Giữa trưa không nên ra trại, nắng gắt và đàn đang làm việc.
Cuối tuần: việc theo mùa như tỉa cành, gia cố, dọn quanh khu tổ. Một tới hai giờ.
Hai đợt nặng trong năm là tách đàn giữa tháng 5 đến tháng 11 và thu mật cuối mùa mưa. Mỗi đợt mất vài buổi.
Sắp xếp theo lịch làm việc
Bảng dưới cho người đi làm giờ hành chính.
| Thời điểm | Việc | Thời gian |
|---|---|---|
| Sáng sớm trước khi đi làm | Đi vòng nhìn cửa tổ | 15–20 phút |
| Chiều tối về | Nhìn nhanh, ghi sổ | 10 phút |
| Cuối tuần | Chống kiến, phát quang, gia cố | 1–2 giờ |
| Giữa tháng 5 đến tháng 11 | Tách đàn | Vài buổi |
| Cuối mùa mưa | Thu mật, lọc, đóng chai | Vài buổi |
| tháng 1 đến tháng 3 | Chỉ quan sát | Rất ít |
Quy mô phù hợp
Người đi làm cả tuần thì mươi tổ là vừa. Nhiều hơn thì có tuần bỏ bê.
Ở Bình Dương thì khu dân cư và công nghiệp mở rộng làm mất dần đất trống có hoa dại, nên bỏ bê là rủi ro thật chứ không phải chuyện nhỏ.
Người làm nông tại nhà thì linh hoạt hơn, nuôi được nhiều hơn vì tiện kết hợp khi ra vườn.
Cách hợp lý là bắt đầu ít, thấy vẫn nhẹ nhàng thì tăng dần. Đừng nuôi theo tham vọng rồi mới tính chuyện thu xếp thời gian.
Cách giữ được đều đặn
Gắn việc thăm trại vào một thói quen sẵn có: uống cà phê sáng xong thì đi một vòng, hoặc ra vườn thì tạt qua.
Gắn được thì không phải cố gắng nữa, nó thành phản xạ.
Đặt tổ ở chỗ tiện đi lại, đường khô ráo. Chỗ khó vào là chỗ sẽ bị bỏ quên.
Ghi sổ ngay lúc nhìn, đừng để về nhà mới ghi vì sẽ quên.
Có một cách nữa giúp giữ nhịp: chọn cố định một ngày trong tuần làm ngày kiểm kỹ, ví dụ sáng chủ nhật. Ngày đó làm trọn bộ chống kiến, phát quang, lay thử thùng. Các ngày còn lại chỉ nhìn lướt. Chia vậy thì việc không dồn và cũng khó quên.
Khi phải đi vắng dài ngày
Đàn đã ổn định và có chống kiến tốt thì thường không sao trong vài tuần.
Trước khi đi: kiểm chân chống kiến kỹ, cắt cành lá chạm thùng, lay thử từng thùng xem có lung lay.
Nhờ người ngó qua mỗi tuần, chỉ cần nhìn xem thùng có đổ không, có gì bất thường không. Không cần họ mở thùng.
Tránh đi vắng dài đúng vào tháng 1 đến tháng 3 nếu đàn đang yếu.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Nuôi nhiều hơn thời gian mình có
- Bỏ bê vài tuần rồi bù bằng một buổi làm kỹ
- Đặt tổ chỗ khó vào vì nghĩ sẽ chịu khó đi
Câu hỏi thường gặp
Đi làm cả tuần thì nuôi được mấy tổ?
Khoảng mươi tổ nếu thu xếp được sáng sớm hoặc chiều tối và cuối tuần.
Có thể nuôi ong dú như nghề chính không?
Được nếu quy mô lớn và tính đường dài nhiều năm. Vài chục tổ thì vẫn nên xem là nghề tay trái.
Đi công tác một tháng thì sao?
Đàn ổn định thường không sao. Chuẩn bị kỹ trước khi đi và nhờ người ngó qua hằng tuần.
Nuôi ong dú có mệt không?
Không nặng nhọc. Người lớn tuổi vẫn làm được. Cái khó là đều đặn chứ không phải sức lực.
Ở Bình Dương có tháng nào bận hơn không?
Giữa tháng 5 đến tháng 11 khi tách đàn và cuối mùa mưa khi thu mật. Còn tháng 1 đến tháng 3 thì gần như không có việc.